Sigorta Tahkim Komisyonu Başvurusu ve Sigorta Uyuşmazlıklarında Hukuki Süreç

Sigorta Tahkim Komisyonu başvurusu, sigorta sözleşmesinden veya zorunlu sigortalardan doğan uyuşmazlıklarda sigorta şirketi ile hak sahibi arasındaki anlaşmazlığın özel bir tahkim usulüyle çözümlenmesini sağlayan hukuki yoldur. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 30. maddesinde düzenlenen bu sistem, sigorta ettiren, sigortalı, lehtar, zarar gören veya sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişilerin sigorta şirketleriyle yaşadığı uyuşmazlıkların sigorta hakemleri tarafından karara bağlanmasını amaçlar. Sigortacılık Kanunu’nun genel amacı da sigorta sözleşmesinde yer alan kişilerin hak ve menfaatlerini korumak ve sigorta sözleşmesinden doğan uyuşmazlıkların çözümüne ilişkin sigorta tahkim sistemini düzenlemektir.

Sigorta tahkimi çoğu zaman trafik kazası nedeniyle araç değer kaybı, hasar bedeli veya bedensel zarar talepleriyle gündeme gelir. Ancak Komisyonun görev alanı yalnızca trafik sigortası uyuşmazlıklarıyla sınırlı değildir. Kasko, konut sigortası, iş yeri sigortası, yangın sigortası, sağlık sigortası, hayat sigortası, ferdi kaza sigortası ve sorumluluk sigortaları gibi birçok sigorta türünden kaynaklanan uyuşmazlıklar da şartları varsa Sigorta Tahkim Komisyonu’na taşınabilir.

Bu başvuru yolu, sigorta şirketine yapılan basit bir şikayet başvurusu değildir. Komisyon sürecinde uyuşmazlık, dosyaya sunulan dilekçe, belge, poliçe, eksper raporu, ödeme kaydı, hasar dosyası, sağlık raporu, bilirkişi incelemesi ve taraf beyanları üzerinden değerlendirilir. Bu nedenle tahkim başvurusu yapılmadan önce talep kalemleri, poliçe kapsamı, teminat limiti, başvuru süresi, zamanaşımı ve delil durumu birlikte incelenmelidir.

Bu yazıda Sigorta Tahkim Komisyonu’nun hukuki niteliği, başvuru şartları, sigorta şirketine ön başvuru zorunluluğu, başvuru belgeleri, raportör ve hakem incelemesi, karar süreci, itiraz ve temyiz sınırları ile sigorta uyuşmazlıklarında dikkat edilmesi gereken temel hukuki noktalar ele alınmaktadır.

Sigorta Tahkim Komisyonu’nun Hukuki Niteliği

Sigorta Tahkim Komisyonu, sigorta sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıkların çözümü için oluşturulmuş özel bir tahkim mekanizmasıdır. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m. 30 uyarınca Komisyon, Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği nezdinde kurulmuştur. Bu düzenleme kapsamında sigorta ettiren veya sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişiler ile riski üstlenen sigorta kuruluşu arasında doğan uyuşmazlıklar Komisyonun görev alanına girer. Zorunlu sigortalardan kaynaklanan uyuşmazlıklarda, ilgili kuruluş tahkim sistemine üye olmasa dahi hak sahipleri tahkim usulünden yararlanabilir.

Komisyona yapılan başvuru sonucunda uyuşmazlık, sigorta raportörü ve sigorta hakemi tarafından incelenir. Hakem kararı, şartlarına göre taraflar bakımından bağlayıcı hukuki sonuç doğurur. Bu nedenle Sigorta Tahkim Komisyonu başvurusu, idari başvuru veya tüketici şikayeti gibi değil, sigorta hukukuna özgü bir yargılama yolu olarak değerlendirilmelidir.

Komisyonun görevi sigorta şirketi hakkında idari yaptırım uygulamak değildir. Komisyon, somut uyuşmazlıkta sigorta şirketinin tazminat ödeme yükümlülüğünün bulunup bulunmadığını, varsa bunun miktarını ve hukuki sonuçlarını değerlendirir. Sigorta şirketinin mevzuata aykırı davranışları ayrıca idari denetim veya yaptırım konusu olabilir; ancak tahkim başvurusunun temel amacı hak sahibinin sigorta ilişkisinden doğan alacağının karara bağlanmasıdır.

Sigorta Tahkim Komisyonu’na Başvurulabilecek Uyuşmazlıklar

Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurulabilmesi için uyuşmazlığın sigorta sözleşmesinden, zorunlu sigortadan veya Güvence Hesabı kapsamındaki bir talepten kaynaklanması gerekir. Sigorta şirketinin tazminat talebini tamamen reddetmesi, eksik ödeme yapması, ödeme sürecini haksız şekilde uzatması, poliçe teminatını dar yorumlaması veya zararı düşük hesaplaması tahkim başvurusuna konu olabilir.

Uygulamada en sık karşılaşılan başvurular arasında araç değer kaybı, hasar bedeli, kasko tazminatı, destekten yoksun kalma tazminatı, sürekli sakatlık tazminatı, geçici iş göremezlik zararı, konut ve iş yeri sigortalarından doğan hasar bedeli, yangın ve su baskını zararları, sağlık sigortası ödeme uyuşmazlıkları ve mesleki sorumluluk sigortası talepleri yer alır.

Trafik kazasından kaynaklanan araç değer kaybı taleplerinde, zararın hesaplanması ve sigorta şirketinden hangi kalemlerin talep edilebileceği ayrıca değerlendirilmelidir. Bu konuda daha ayrıntılı bilgi için “Araç Değer Kaybı Tazminatı” başlıklı yazımız incelenebilir.

Sigorta Şirketine Ön Başvuru Zorunluluğu

Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurmadan önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapılması gerekir. Sigortacılık Kanunu m. 30/13’e göre Komisyona gidilebilmesi için uyuşmazlığa düşen kişinin sigortacılık yapan kuruluşa gerekli başvuruları yapmış ve talebinin kısmen veya tamamen olumsuz sonuçlandığını belgelemiş olması gerekir. Sigorta şirketinin başvuru tarihinden itibaren on beş iş günü içinde yazılı cevap vermemesi de Komisyona başvuru için yeterlidir.

Ön başvuru, tahkim sürecinin şekli şartlarından biridir. Bu nedenle sigorta şirketine gönderilecek başvuruda olay tarihi, poliçe bilgileri, hasar dosyası, talep edilen tazminat kalemi, talep miktarı, ödeme yapılmışsa bakiye alacak ve başvuru sahibinin hukuki sıfatı açıkça belirtilmelidir. Başvurunun belirsiz yapılması, tahkim aşamasında talebin değerlendirilmesini zorlaştırır.

Sigorta şirketine başvuru noter ihtarnamesi, KEP, iadeli taahhütlü posta, sigorta şirketinin hasar başvuru sistemi veya başvurunun ispatlanmasını sağlayan başka bir yöntemle yapılabilir. Önemli olan, başvurunun sigorta şirketine ulaştığının ve hangi talepleri içerdiğinin belgeyle ortaya konulabilmesidir.

Zorunlu trafik sigortasından kaynaklanan uyuşmazlıklarda özel düzenlemeler nedeniyle 15 günlük cevap süresi dikkate alınırken, Sigortacılık Kanunu m. 30/13 kapsamında Komisyona başvuru bakımından kural olarak 15 iş günlük süre esas alınır. Bu nedenle başvuru türüne göre uygulanacak sürenin ayrıca kontrol edilmesi gerekir. Sigorta Tahkim Komisyonu’nun başvuru bilgilendirmesinde de başvuruların başvuru formu doldurularak yapılması gerektiği ve online başvuru imkânı bulunduğu belirtilmektedir.

Sigorta Şirketinin Ret Cevabı, Eksik Ödeme veya Cevapsız Kalması

Sigorta şirketi ön başvuru üzerine talebi tamamen reddedebilir, kısmen kabul edebilir, eksik ödeme yapabilir veya süresi içinde cevap vermeyebilir. Her durumda tahkim başvurusunun dayanağı farklı şekilde kurulmalıdır.

Talebin tamamen reddedilmesi hâlinde, ret cevabında gösterilen gerekçenin poliçe, genel şartlar, özel şartlar, eksper raporu, hasar dosyası ve somut olayla uyumlu olup olmadığı incelenmelidir. Sigorta şirketleri teminat dışı hâl, kusur oranı, illiyet bağı, eksik belge, zamanaşımı, muafiyet hükmü veya poliçe limiti gibi nedenlerle ödeme yapmaktan kaçınabilir. Bu gerekçelerin her biri somut belge ve mevzuat çerçevesinde değerlendirilmelidir.

Eksik ödeme yapılan dosyalarda tahkim başvurusunun konusu genellikle bakiye tazminat alacağıdır. Örneğin sigorta şirketi hasar bedelinin yalnızca bir kısmını ödemişse, başvuruda daha önce yapılan ödeme, ödeme tarihi, ödeme açıklaması ve kalan zarar miktarı açıkça gösterilmelidir. Aynı şekilde araç değer kaybı, kasko hasarı veya iş yeri sigortası dosyalarında yapılan kısmi ödemenin hangi zarar kalemine ilişkin olduğu belirlenmelidir.

Sigorta şirketinin cevap vermemesi, Komisyona başvuru hakkını ortadan kaldırmaz. Kanunda öngörülen sürenin dolmasına rağmen cevap verilmemişse, başvuru sahibi ön başvuru şartının yerine getirildiğini gösteren belgelerle Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurabilir.

Komisyona Başvurunun Mümkün Olmadığı Hâller

Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurulabilmesi için aynı uyuşmazlığın daha önce mahkemeye, tüketici hakem heyetine veya başka bir tahkim yoluna taşınmamış olması gerekir. Sigortacılık Kanunu m. 30/14 uyarınca mahkemeye ve Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümleri uyarınca tüketici hakem heyetine intikal etmiş uyuşmazlıklar hakkında Komisyona başvuru yapılamaz.

Bu nedenle başvuru yolu seçilmeden önce uyuşmazlığın niteliği değerlendirilmelidir. Aynı talep için hem dava açılıp hem Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurulması mümkün değildir. Dosyanın delil durumu, talep miktarı, zamanaşımı riski, bilirkişi incelemesi ihtiyacı, taraf sayısı ve kanun yolu imkânı dikkate alınarak tahkim veya dava yolu tercih edilmelidir.

Belgeye dayalı ve teknik olarak daha sınırlı uyuşmazlıklarda tahkim yolu daha hızlı sonuç verebilir. Buna karşılık ağır bedensel zarar, çok taraflı sorumluluk, kusur tartışması, kapsamlı aktüeryal hesaplama veya ceza dosyasıyla bağlantılı uyuşmazlıklarda dava yolu ayrıca değerlendirilmelidir.

Zorunlu Sigortalar ve İhtiyari Sigortalar Bakımından Üyelik Şartı

Sigorta tahkim sisteminde sigorta kuruluşunun Komisyona üyeliği bazı uyuşmazlıklarda önem taşır. İhtiyari sigortalardan doğan uyuşmazlıklarda, kural olarak sigorta kuruluşunun tahkim sistemine üye olması ve rizikonun üyelik tarihinden sonra gerçekleşmiş olması aranır.

Zorunlu sigortalarda ise farklı bir sistem benimsenmiştir. Sigortacılık Kanunu m. 30 kapsamında, ilgili mevzuat ile zorunlu tutulan sigortalardan kaynaklanan uyuşmazlıklarda, ilgili kuruluş tahkim sistemine üye olmasa dahi hak sahipleri tahkim usulünden yararlanabilir. Bu düzenleme özellikle zorunlu trafik sigortası ve diğer zorunlu sorumluluk sigortaları bakımından önem taşır.

Başvuru öncesinde sigortanın zorunlu mu ihtiyari mi olduğu, sigorta şirketinin üyelik durumu, riziko tarihi ve poliçe kapsamı birlikte kontrol edilmelidir. Yanlış başvuru yolu, dosyanın usulden reddedilmesine neden olabilir.

Güvence Hesabı Kapsamındaki Başvurular

Bazı sigorta uyuşmazlıklarında muhatap doğrudan sigorta şirketi değil, Güvence Hesabı olabilir. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m. 14 uyarınca Güvence Hesabı; zorunlu sorumluluk sigortaları kapsamında belirli şartlarda ortaya çıkan zararların teminat limitleri dâhilinde karşılanması amacıyla oluşturulmuştur. Sigortalının tespit edilememesi, riziko tarihinde geçerli sigortanın bulunmaması, sigorta şirketinin mali bünye zafiyeti nedeniyle sürekli olarak ruhsatlarının iptal edilmesi veya iflası gibi hâller Güvence Hesabı bakımından önem taşır.

Güvence Hesabı başvuruları özellikle trafik kazalarında fail aracın tespit edilemediği, zorunlu trafik sigortasının bulunmadığı veya sigorta şirketinin ödeme yapamayacak durumda olduğu dosyalarda gündeme gelir. Bu başvurularda olayın oluş şekli, zarar türü, teminat kapsamı ve hak sahibinin sıfatı dikkatle belirlenmelidir.

Başvuru İçin Gerekli Belgeler

Sigorta Tahkim Komisyonu başvurusunda sunulacak belgeler uyuşmazlığın türüne göre değişir. Bununla birlikte her başvuruda başvuru formu, kimlik veya şirket belgeleri, sigorta şirketine yapılan ön başvuru, sigorta şirketinin cevap yazısı veya cevap verilmediğini gösteren belgeler, başvuru ücretinin ödendiğine ilişkin kayıt ve talebi destekleyen deliller dosyaya eklenmelidir.

Komisyonun başvuru sırasında istenen belgeler bölümünde; başvuru formu, kimlik belgesi, başvuru ücretine ilişkin ödeme kaydı, sigorta kuruluşunun nihai cevap yazısı veya cevap vermediğini gösteren belgeler, sigorta kuruluşuna gönderilen müracaat yazısı ve uyuşmazlığı destekleyen diğer belgeler sayılmaktadır.

Trafik kazasından kaynaklanan başvurularda kaza tespit tutanağı, hasar dosyası, eksper raporu, servis kayıtları, fotoğraflar, ruhsat, poliçe, ödeme dekontu, kusur durumunu gösteren belgeler ve gerektiğinde özel uzman raporu önem taşır. Bedensel zarar dosyalarında hastane kayıtları, maluliyet raporu, gelir belgeleri, SGK kayıtları, ölüm hâlinde veraset ilamı ve destek ilişkisini gösteren belgeler sunulmalıdır.

Konut, iş yeri, yangın, su baskını veya hırsızlık sigortalarında ise poliçe, hasar ihbarı, eksper raporu, fotoğraflar, fatura ve onarım belgeleri, demirbaş kayıtları, kira veya mülkiyet belgeleri ve zararın kapsamını gösteren teknik belgeler başvurunun sonucunu doğrudan etkiler.

Başvuru Formu ve Talep Sonucunun Belirlenmesi

Sigorta tahkim başvurusunda talep sonucu açık ve belirli olmalıdır. Başvuru sahibi hangi tazminat kalemini, hangi miktarda ve hangi hukuki sebebe dayanarak talep ettiğini göstermelidir. Başvuru formu, uyuşmazlığın esasını ortaya koyan temel belge niteliğindedir.

Talep miktarı belirlenirken daha önce yapılan ödemeler düşülmeli, poliçe limiti kontrol edilmeli, faiz talebi ayrıca değerlendirilmelidir. Araç değer kaybı, hasar bedeli, maluliyet tazminatı, destekten yoksun kalma tazminatı ve iş yeri hasarı gibi dosyalarda talep miktarının teknik hesaplamaya dayanması gerekir.

Başvuru formunda olay anlatımı gereksiz ayrıntıya boğulmadan, fakat hukuki değerlendirmeye imkân verecek açıklıkta hazırlanmalıdır. Olay tarihi, poliçe bilgisi, zarar kalemi, sigorta şirketine başvuru tarihi, şirket cevabı, yapılan ödeme ve bakiye talep ayrı ayrı gösterilmelidir.

Başvuru Ücreti ve Güncel Tarife

Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuruda uyuşmazlık tutarına göre başvuru ücreti ödenir. 01.01.2026 tarihinden itibaren geçerli başvuru ücret tarifesine göre 0–8.500 TL arasındaki uyuşmazlıklarda 520 TL, 8.501–17.000 TL arasındaki uyuşmazlıklarda 1.040 TL, 17.001–85.000 TL arasındaki uyuşmazlıklarda 1.560 TL başvuru ücreti alınır. 85.001 TL ve üzerindeki uyuşmazlıklarda ise başvuru ücreti, uyuşmazlık tutarının %1,8’i olup en az 1.560 TL’dir. İtiraz başvurularında da aynı başvuru ücreti uygulanır.

Başvuru ücretinin eksik veya hatalı yatırılması, başvurunun işleme alınmasını geciktirebilir. Bu nedenle başvuru öncesinde güncel ücret tarifesi kontrol edilmeli, ödeme açıklaması ve başvuru bilgileri doğru yazılmalıdır.

NOT: Başvuru ücreti ve parasal sınırlar yıllara göre değiştiğinden, başvuru yapılmadan önce Sigorta Tahkim Komisyonu’nun güncel duyuru ve ücret tarifesi ayrıca kontrol edilmelidir.

Raportör İncelemesi

Komisyona yapılan başvuru ilk olarak raportörler tarafından incelenir. Sigortacılık Kanunu m. 30/15’e göre raportörler en geç on beş gün içinde incelemelerini tamamlamak zorundadır. Raportörler tarafından çözümlendirilemeyen başvurular sigorta hakemine iletilir. Uyuşmazlığa bakacak hakem, Komisyon tarafından sigorta hakemleri listesinden seçilir.

Raportör incelemesinde başvurunun şekli şartları, ön başvuru zorunluluğu, belge eksiklikleri, Komisyonun görev alanı ve aynı uyuşmazlığın başka bir yargı yoluna taşınıp taşınmadığı değerlendirilir. Bu aşamada eksik belgelerin varlığı, başvurunun ilerlemesini geciktirebilir veya dosyanın usulden olumsuz sonuçlanmasına neden olabilir.

Raportör incelemesi talebin kabul edildiği anlamına gelmez. Bu aşama, dosyanın hakem incelemesine elverişli olup olmadığının belirlenmesi bakımından önemlidir.

Hakem İncelemesi

Dosya hakeme sevk edildiğinde uyuşmazlık esas yönünden incelenir. Hakem; poliçe kapsamını, teminat limitini, hasarın oluş şeklini, zarar miktarını, sigorta şirketinin ödeme yükümlülüğünü, yapılan ödemeleri ve tarafların itirazlarını değerlendirir.

Sigorta tahkiminde inceleme çoğunlukla dosya üzerinden yapılır. Bu nedenle başvuru dilekçesi, delil listesi ve belgeler ilk aşamada eksiksiz hazırlanmalıdır. Hakem gerekli görürse ek belge isteyebilir, bilirkişi incelemesi yaptırabilir veya tarafların beyanlarını değerlendirebilir.

Hakem, tarafların talep ve savunmaları çerçevesinde karar verir. Başvuru sahibinin zararı, poliçe kapsamını ve talep miktarını ortaya koyması gerekir. Sigorta şirketinin ödeme yapmamış olması tek başına başvurunun kabulü için yeterli değildir.

Hakem Karar Süresi

Sigortacılık Kanunu m. 30/16’ya göre hakemler, görevlendirildikleri tarihten itibaren en geç dört ay içinde karar vermek zorundadır. Bu süre tarafların açık ve yazılı muvafakatiyle uzatılabilir. Hakem kararını Komisyona tevdi eder ve karar taraflara bildirilir.

Bu süre, sigorta tahkimini mahkeme yargılamasına kıyasla daha hızlı bir yol hâline getirir. Ancak dosyanın niteliği, bilirkişi incelemesi, ek belge ihtiyacı, tebligat süreci, itiraz aşaması ve temyiz sınırı sürecin toplam süresini etkileyebilir.

Hakem Heyeti ile İncelenecek Uyuşmazlıklar

Bazı uyuşmazlıklar tek hakem tarafından değil, hakem heyeti tarafından incelenir. 2026 yılı güncel parasal sınırlarına göre 122.000 TL ve üzerindeki uyuşmazlıklarda heyet teşekkülü sınırı uygulanmaktadır.

Heyet incelemesi özellikle yüksek tutarlı hasar dosyaları, bedensel zararlar, destekten yoksun kalma tazminatları, yangın sigortası, iş yeri sigortası ve sorumluluk sigortaları gibi teknik değerlendirme gerektiren uyuşmazlıklarda önem taşır.

Heyet incelemesi, başvuru sahibinin delil sunma ve talebini ispat yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Poliçe, genel şartlar, özel şartlar, eksper raporu, hasar belgeleri, ödeme kayıtları ve teknik raporlar dosyada bulunmalıdır.

Hakem Kararına İtiraz

Sigorta Tahkim Komisyonu kararlarına karşı itiraz hakkı, uyuşmazlık miktarına göre belirlenir. 2026 yılı güncel parasal sınırlarına göre 35.000 TL ve üzerindeki uyuşmazlıklarda hakem kararına karşı Komisyon nezdinde itiraz yoluna başvurulabilir. 35.000 TL’nin altındaki uyuşmazlıklarda hakem kararları kesindir. 383.000 TL’yi aşan uyuşmazlıklarda ise itiraz üzerine verilen kararlar temyiz edilebilir.

NOT: Parasal sınırlar başvuru yılına göre değişebildiğinden, itiraz ve temyiz değerlendirmesinde başvuru tarihi ile Komisyonun güncel duyuruları birlikte dikkate alınmalıdır.

İtiraz süresi, kararın ilgiliye bildiriminden itibaren 10 gündür. Komisyonun itiraz başvurularına ilişkin bilgilendirmesinde de süresinde yapılmayan itirazların değerlendirmeye alınmayacağı açıkça belirtilmektedir.

İtiraz dilekçesinde hakem kararının hangi yönlerden hatalı olduğu somut şekilde açıklanmalıdır. Kusur değerlendirmesi, tazminat hesabı, poliçe kapsamı, teminat limiti, faiz başlangıcı, vekalet ücreti, yargılama gideri veya delil değerlendirmesine ilişkin itirazlar ayrı ayrı gerekçelendirilmelidir.

Parasal Sınırların Uygulanmasında Esas Alınacak Tarih

Sigorta tahkiminde parasal sınırlar yıllara göre değiştiğinden, hangi tarihteki sınırların uygulanacağı ayrıca önem taşır. Sigorta Tahkim Komisyonu’nun 19.03.2026 tarihli duyurusuna göre, bu tarihten itibaren hakem veya hakem heyeti tarafından verilen bir kararın itiraza veya temyize tabi olup olmadığı değerlendirilirken başvurunun yapıldığı tarihteki parasal sınırlar dikkate alınacaktır. Hakem heyetinin teşekkülü bakımından ise heyet teşekkülünün zorunlu hâle geldiği tarihteki parasal sınırlar esas alınır.

Bu nedenle başvuru tarihi, talep miktarı, bedel artırımı ve karar tarihi özellikle yüksek tutarlı dosyalarda birlikte değerlendirilmelidir. Yanlış yapılan parasal sınır değerlendirmesi, itiraz veya temyiz hakkı konusunda hatalı sonuca varılmasına neden olabilir.

Hakem Kararının İcrası

Sigorta hakem kararları, kesinleşme durumuna göre icra takibine konu edilebilir. İtiraz sınırının altında kalan kararlar kesin nitelik taşıdığından, gerekli usul işlemlerinin tamamlanması sonrasında icra edilebilir. İtiraz sınırının üzerindeki kararlarda ise itiraz süresi ve itiraz edilip edilmediği kontrol edilmelidir.

Sigortacılık Kanunu m. 30/12’de itiraz üzerine hakem kararının icrasının duracağı düzenlenmiştir. Bu nedenle itiraza tabi bir karar hakkında süresi içinde itiraz edilmişse, icra bakımından itiraz sonucunun beklenmesi gerekir.

Sigorta şirketinin kesinleşmiş karara rağmen ödeme yapmaması hâlinde icra takibi başlatılması gündeme gelir. İcra takibinin başlatılması, borçlunun itirazı ve takibin devamı hakkında daha ayrıntılı bilgi için “İcra Takibine İtiraz” başlıklı yazımız incelenebilir.

Sigorta Uyuşmazlıklarında Zamanaşımı

Sigorta uyuşmazlıklarında zamanaşımı, sigorta türüne ve talebin hukuki dayanağına göre değişir. Türk Ticaret Kanunu m. 1420 uyarınca sigorta sözleşmesinden doğan istemler, alacağın muaccel olduğu tarihten başlayarak iki yıl içinde zamanaşımına uğrar. Sigorta tazminatına ve sigorta bedeline ilişkin istemler ise her hâlde rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren altı yıl geçmekle zamanaşımına uğrar; diğer kanunlardaki hükümler saklıdır.

Trafik kazalarından kaynaklanan tazminat taleplerinde ise Karayolları Trafik Kanunu ve haksız fiil hükümleri ayrıca dikkate alınmalıdır. Bedensel zarar, destekten yoksun kalma tazminatı, araç değer kaybı, kasko hasarı, yangın sigortası veya sağlık sigortası talepleri aynı zamanaşımı değerlendirmesine tabi olmayabilir.

Zamanaşımı hesabında riziko tarihi, zararın öğrenildiği tarih, sigorta şirketine başvuru tarihi, eksik ödeme tarihi, ret cevabı tarihi ve varsa ceza soruşturması birlikte incelenmelidir. Sigorta şirketine başvuru yapılması, her durumda zamanaşımı riskini ortadan kaldırmaz.

Sigorta Şirketinin İyi Niyet Kurallarına Uygun Davranma Yükümlülüğü

Sigortacılık Kanunu m. 32’ye göre sigorta şirketleri, reasürans şirketleri, aracılar ve sigorta eksperleri sigortalıların hak ve menfaatlerini tehlikeye sokabilecek hareketlerden kaçınmak, mevzuata ve sigortacılığın gereklerine uygun davranmak zorundadır. Aynı maddede sigorta şirketlerinin iyi niyet kurallarına aykırı şekilde sigorta tazminatının ödenmesini geciktiremeyeceği açıkça düzenlenmiştir.

Bu düzenleme, sigorta şirketinin her başvuruyu inceleme yapmadan kabul edeceği anlamına gelmez. Sigorta şirketi poliçeyi, rizikoyu, hasar durumunu, teminat kapsamını ve gerekli belgeleri inceleyebilir. Ancak bu inceleme süreci, tazminat ödemesinin haksız şekilde geciktirilmesine veya hak sahibinin belirsiz süre bekletilmesine dayanak yapılamaz.

Sigorta şirketinin belge talebi, ret gerekçesi, eksper raporu ve ödeme değerlendirmesi somut olaya uygun olmalıdır. Standart ret yazıları veya poliçe kapsamı ile uyumlu olmayan değerlendirmeler, tahkim başvurusunda ayrıca tartışılabilir.

Sigorta Tahkimi ile Dava Yolu Arasındaki Fark

Sigorta uyuşmazlıklarında tahkim yolu ile dava yolu arasında tercih yapılırken yalnızca sürecin hızı dikkate alınmamalıdır. Tahkim yolu genellikle daha kısa sürede sonuçlanır ve sigorta uyuşmazlıkları konusunda uzman hakemler tarafından değerlendirme yapılmasını sağlar. Buna karşılık tahkimde süreler kısa olduğu için başvuru dosyasının ilk aşamada güçlü hazırlanması gerekir.

Dava yolu, bazı uyuşmazlıklarda daha kapsamlı delil toplama, tanık dinletme, üçüncü kişilerin davaya dahil edilmesi ve geniş bilirkişi incelemesi bakımından daha uygun olabilir. Özellikle ağır bedensel zarar, çok taraflı sorumluluk, kusur tartışması veya ceza dosyasıyla bağlantılı uyuşmazlıklarda dava yolu ayrıca değerlendirilmelidir.

Tahkim yolunda parasal sınırlar da önemlidir. Bazı kararlar kesin nitelikte olduğundan, düşük tutarlı fakat teknik yönü güçlü uyuşmazlıklarda başvuru öncesinde talep kalemleri, deliller ve kanun yolu imkânı dikkatle değerlendirilmelidir.

Sigorta Tahkim Başvurusunda Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar

Sigorta tahkim başvurularında öncelikle sigorta şirketine yapılan başvurunun içeriği kontrol edilmelidir. Bu başvuruda talep edilen zarar kalemi ve miktarı belirsizse, tahkim aşamasında uyuşmazlığın kapsamı tartışmalı hâle gelir.

Talep miktarı teknik hesaplamaya dayanmalıdır. Araç değer kaybı, maluliyet tazminatı, destekten yoksun kalma tazminatı, iş yeri hasarı ve kasko hasarı gibi dosyalarda zarar hesabı yalnızca başvuru sahibinin beyanına göre değil, somut belge ve gerektiğinde uzman raporu üzerinden hazırlanmalıdır.

Poliçe hükümleri, genel şartlar, özel şartlar, teminat limiti, muafiyet kayıtları ve kapsam dışı hâller başvuru öncesinde incelenmelidir. Sigorta uyuşmazlıklarında yalnızca zararın gerçekleşmiş olması yeterli değildir; zararın poliçe kapsamında kaldığı da ortaya konulmalıdır.

Hasarlı aracın satış sürecinde gizli ayıp, hasar kaydı veya ekspertiz bilgisiyle ilgili ayrıca bir uyuşmazlık bulunuyorsa, konu yalnızca sigorta hukuku kapsamında değerlendirilmez. Satış sözleşmesi ve tüketici hukuku bakımından ayrıntılı değerlendirme için “Ayıplı Araç Satışı Nedeniyle Tüketicinin Hakları” yazımızı inceleyebilirsiniz.

Sonuç

Sigorta Tahkim Komisyonu başvurusu, sigorta uyuşmazlıklarında hızlı ve etkili bir hukuki çözüm yolu sunar. Ancak bu yolun doğru kullanılabilmesi için sigorta şirketine ön başvuru, poliçe incelemesi, delillerin hazırlanması, talep miktarının belirlenmesi, zamanaşımı kontrolü ve güncel parasal sınırların birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Sigorta tahkimi, yalnızca başvuru formu doldurularak sonuç alınabilecek bir süreç değildir. Başvuru sahibinin zararı, sigorta teminatını, talep miktarını ve sigorta şirketinin ödeme yükümlülüğünü belgeye dayalı şekilde ortaya koyması gerekir. Eksik hazırlanmış başvurularda, uyuşmazlığın kısa sürede sonuçlanması başvuru sahibi lehine sonuç doğurmayabilir.

Araç değer kaybı, hasar bedeli, kasko tazminatı, konut ve iş yeri sigortası uyuşmazlıkları, bedensel zararlar, destekten yoksun kalma tazminatı ve Güvence Hesabı başvuruları bakımından her dosya kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir. Başvuru yolu seçilirken dosyanın teknik niteliği, talep miktarı, delil durumu, itiraz ve temyiz imkânı ile tahsil süreci birlikte ele alınmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurmadan önce sigorta şirketine başvuru yapılması gerekir mi?

Evet. Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurmadan önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapılmalıdır. Sigorta şirketinin talebi kısmen veya tamamen reddetmesi ya da kanunda öngörülen süre içinde cevap vermemesi hâlinde Komisyona başvuru yapılabilir.

Sigorta şirketi cevap vermezse tahkim başvurusu yapılabilir mi?

Evet. Sigorta şirketi başvuru tarihinden itibaren kanunda öngörülen süre içinde yazılı cevap vermezse, başvuru sahibi Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurabilir. Bu durumda sigorta şirketine yapılan başvuru ve başvurunun şirkete ulaştığını gösteren belgeler dosyaya eklenmelidir.

Sigorta Tahkim Komisyonu kararı kesin midir?

Kararın kesin olup olmadığı uyuşmazlık miktarına göre belirlenir. 2026 yılı güncel parasal sınırlarına göre 35.000 TL’nin altındaki uyuşmazlıklarda verilen hakem kararları kesindir. 35.000 TL ve üzerindeki uyuşmazlıklarda karara karşı Komisyon nezdinde itiraz yoluna başvurulabilir. 383.000 TL’yi aşan uyuşmazlıklarda itiraz üzerine verilen kararlar temyiz edilebilir.

Sigorta tahkim başvurusu ne kadar sürede sonuçlanır?

Başvuru öncelikle raportörler tarafından incelenir. Dosya hakeme sevk edilirse hakemler görevlendirildikleri tarihten itibaren en geç dört ay içinde karar vermek zorundadır. Dosyanın niteliği, bilirkişi incelemesi, ek belge ihtiyacı ve itiraz aşaması toplam süreyi etkileyebilir.

Sigorta Tahkim Komisyonu’na avukat olmadan başvuru yapılabilir mi?

Evet. Başvuru sahibi Komisyona şahsen başvurabilir. Ancak sigorta uyuşmazlıkları poliçe incelemesi, tazminat hesabı, zamanaşımı, teminat kapsamı ve parasal sınırlar bakımından teknik değerlendirme gerektirir. Özellikle yüksek tutarlı veya bedensel zarar içeren dosyalarda hukuki destek alınması hak kaybı riskini azaltır.

Aynı uyuşmazlık için hem dava açılıp hem Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurulabilir mi?

Hayır. Mahkemeye, tüketici hakem heyetine veya başka bir tahkim yoluna intikal etmiş uyuşmazlıklar hakkında Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru yapılamaz. Bu nedenle başvuru yolu seçilmeden önce dosyanın niteliği, talep kalemleri ve delil durumu değerlendirilmelidir.

Sigorta tahkim başvurusu usulden reddedilirse tekrar başvuru yapılabilir mi?

Başvurunun usulden reddedilme sebebine göre değerlendirme yapılır. Ön başvuru eksikliği, belge eksikliği veya başvuru şartlarının yerine getirilmemesi gibi nedenlerle olumsuz sonuç alınmışsa, eksiklikler giderildikten sonra yeniden başvuru imkânı somut olaya göre değerlendirilebilir. Ancak zamanaşımı, aynı uyuşmazlığın başka yargı yoluna taşınmış olması veya kesin hüküm niteliği doğuran durumlar ayrıca dikkate alınmalıdır.

Sigorta tahkim kararıyla icra takibi yapılabilir mi?

Sigorta hakem kararları kesinleşme durumuna göre icra takibine konu edilebilir. İtiraz sınırının altında kalan kararlar kesin niteliktedir. İtiraza tabi kararlarda ise itiraz süresi ve itiraz edilip edilmediği kontrol edilmelidir. Süresinde itiraz edilmişse, itiraz üzerine verilecek karar beklenmelidir.

Sigorta şirketi eksik ödeme yaptıysa Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurulabilir mi?

Evet. Sigorta şirketi tazminat talebinin yalnızca bir kısmını ödemişse, bakiye tazminat alacağı için Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru yapılabilir. Bu durumda yapılan ödeme, ödeme tarihi, hangi zarar kalemine ilişkin olduğu ve kalan talep miktarı başvuru dilekçesinde açıkça gösterilmelidir.

Sigorta şirketinin tazminat talebini reddetmesi, eksik ödeme yapması veya başvuruya süresinde cevap vermemesi hâlinde Sigorta Tahkim Komisyonu başvurusu gündeme gelir. Ancak başvurunun sonucu; poliçe kapsamının, zarar kalemlerinin, delillerin, sürelerin ve güncel parasal sınırların doğru değerlendirilmesine bağlıdır. Sigorta Tahkim Komisyonu başvurusu, araç değer kaybı, hasar bedeli, kasko tazminatı, konut ve iş yeri sigortası uyuşmazlıkları, bedensel zararlar ve Güvence Hesabı başvuruları hakkında hukuki değerlendirme almak için iletişim sayfamız üzerinden tarafımıza ulaşabilirsiniz.